Tác Phẩm Tôi Yêu: Một Phân Tích Bài Thơ “Ánh Trăng”
Tâm hồn thi sĩ vốn đa cảm, họ dễ dàng xúc động trước những điều giản đơn trong cuộc sống. Từ đó, họ cất lên những vần thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước và con người. Trong chương trình ngữ văn lớp 8, em đã có dịp học và say đắm trước một tác phẩm thi ca tuyệt vời như vậy – bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy.
Bài thơ “Ánh trăng” được sáng tác vào năm 1978, trong hoàn cảnh đất nước vừa trải qua chiến tranh, khi con người ta bắt đầu sống trong thời bình. Trở về với cuộc sống thường nhật, nhà thơ không khỏi bồi hồi nhớ về những tháng ngày gian khổ nhưng hào hùng đã qua. Bài thơ mở đầu bằng hai câu thơ đầy ấn tượng:
“Trần trụi với thiên nhiên – hồn nhiên như cây cỏ”
Chỉ bằng một câu, Nguyễn Duy đã đưa người đọc về với vùng quê nghèo khổ nơi ông sinh ra và lớn lên. Cuộc sống nơi đây vốn giản dị, con người dung hòa với thiên nhiên, hồn nhiên và chân thành. Trong thời chiến, những người lính như ông cũng sống hòa hợp với thiên nhiên, họ ẩn mình trong những cánh rừng đại ngàn, lấy rừng làm nhà, lấy trăng sao làm bạn. Chính thiên nhiên đã nuông chiều, đùm bọc và trở thành người đồng hành của người lính.
Đoạn thơ thứ hai, nhà thơ bày tỏ nỗi ngậm ngùi khi những ngày tháng đó đã qua đi:
“Ngỡ không bao giờ quên – Cái vầng trăng tình nghĩa”
Người lính trở về đời thường, không còn những đêm nằm dưới trăng cùng đồng đội tâm sự, không còn những đêm trăng soi đường hành quân. Những kỷ niệm về thời chiến và vầng trăng trở nên xa xôi, chỉ còn trong nỗi nhớ. Nhà thơ sử dụng từ “ngỡ” để diễn tả sự nuối tiếc, ngậm ngùi, như một lời tự trách bản thân đã quên đi người bạn năm xưa.
Đến đoạn thơ cuối, Nguyễn Duy bất ngờ bắt gặp một đêm trăng sáng:
“Nay xa cách mấy năm – Trở về nhìn trăng cũ”
Cảm xúc của nhà thơ vỡ òa, những kỷ niệm nối tiếp nhau ùa về. Ông nhận ra rằng, vầng trăng vẫn ở đó, vẫn sáng mãi như những năm tháng chiến tranh. Trăng vẫn là chứng nhân của thời gian, của những tháng ngày gian khó mà ông đã trải qua. Sự bất ngờ khi bắt gặp ánh trăng gợi cho người đọc bài học về sự trân trọng những kỷ niệm, những giá trị đã gắn bó với ta trong quá khứ.
Bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy là một tác phẩm hay, mang đậm chất triết lý. Thông qua hình ảnh ánh trăng, nhà thơ khéo léo gửi gắm thông điệp về sự trân trọng quá khứ, về giá trị của tình đồng chí và tình yêu thiên nhiên. Bài thơ sử dụng ngôn từ giản dị nhưng giàu sức gợi, với những hình ảnh thơ đẹp và giàu ý nghĩa, để lại cho người đọc nhiều cảm xúc sâu lắng và những suy ngẫm về cuộc sống. Chính vì vậy, “Ánh trăng” xứng đáng là một tác phẩm tôi yêu và là một bài thơ đáng để chúng ta học tập và trân trọng.