Vợ nhặt: Bi kịch của phận người trong thời loạn
“Vợ nhặt” của Kim Lân là tiếng kêu đau đớn về bi kịch của phận người trong thời loạn lạc. Tác phẩm khắc họa hình tượng nhân vật Tràng – người nông dân nghèo khổ, tủi nhục, khao khát hạnh phúc nhưng đành chấp nhận cảnh vợ nhặt.
Cái bi của Tràng bắt đầu từ hoàn cảnh gia đình nghèo khó. Chàng sống trong túp lều xiêu vẹo, thiếu thốn mọi thứ. Cái đói bủa vây, đe dọa tính mạng. Chàng chấp nhận nhặt vợ chỉ vì lời mời của bà cụ Tứ: “Thế thì phải chịu khó lấy cái Tâm này, chứ còn tính sao giờ”. Câu nói lạnh lùng đó như lời tuyên bố về số phận bất hạnh của Tràng.
Cái bi của Tràng còn thể hiện ở thân phận thấp hèn. Chàng là một người đàn ông nghèo khổ, không nghề nghiệp, không tương lai. Trong mắt mọi người, chàng chỉ là “thằng trọc đầu”, “thằng ở ế”. Xã hội ấy tàn nhẫn và thờ ơ với những người như chàng, đẩy họ vào sâu thẳm tuyệt vọng.
Không chỉ vậy, cái bi của Tràng còn được khắc họa qua tình yêu thương và sự hy sinh của người vợ nhặt. Tâm là một người phụ nữ đã từng trải qua nhiều đau khổ, nhưng vẫn giữ được tấm lòng nhân hậu. Chị chấp nhận làm vợ Tràng không vì vật chất, mà vì thương xót cho hoàn cảnh của chàng. Tình thương của Tâm như ngọn nến trong đêm tối, xua đi phần nào sự tăm tối trong cuộc sống của Tràng.
Tuy nhiên, cái bi kịch thực sự của Tràng lại nằm ở sự bất lực trước số phận. Cái đói vẫn đeo bám, cái chết luôn rình rập. Cuộc sống của chàng và Tâm chỉ là chuỗi ngày chật vật mưu sinh. Họ không có tương lai, không có hi vọng.
“Vợ nhặt” là lời tố cáo đanh thép về chế độ xã hội bất công, tàn nhẫn đã đẩy con người vào tận cùng của đau khổ. Tác phẩm không chỉ khắc họa bi kịch của thân phận con người trong thời loạn lạc mà còn thể hiện sức mạnh của tình yêu thương và lòng nhân hậu trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.