Trong ánh nắng ban mai rực rỡ, ta, Dế Mèn, lúc này đã trở thành một chàng thanh niên lực lưỡng. Đôi cánh khỏe khoắn vỗ vù vù, báo hiệu sức mạnh vô song. Lúc này, ta mới chợt nhận ra vẻ yếu đuối, hèn nhát của mình thuở nhỏ.
Cái buổi sáng định mệnh ấy, khi cái chết của Dế Choắt vẫn còn ám ảnh, ta bỗng bất giác cảm thấy chạnh lòng. Người bạn yếu ớt mà ta từng khinh thường, bắt nạt giờ đây đã nằm lạnh lẽo dưới nấm mồ. Sự trớ trêu của số phận khiến ta phải trả giá đắt cho sự ngông cuồng, hống hách của mình.
Bài học về lòng tốt, sự bao dung và sự cẩn thận đã khắc sâu vào tâm trí ta. Ta nhận ra rằng, cái giá của sự kiêu ngạo có thể là cả một mạng sống. Từ ngày hôm đó, ta sống hướng thiện, luôn hết lòng giúp đỡ những kẻ yếu hơn và đề cao sự cẩn trọng trong mọi hành động.
Giờ đây, khi dõi mắt nhìn về phía chân trời xa, ta thầm cảm ơn cuộc sống đã cho ta cơ hội chuộc lỗi. Bài học đường đời đầu tiên ấy đã dạy ta một bài học không bao giờ quên: “Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình” – lời cảnh tỉnh của ông giáo già vẫn văng vẳng bên tai ta, nhắc nhở ta về nỗi đau thương mà ta đã gây ra.