Văn mẫu lớp 11: Nghị luận về bài thơ “Nhớ đồng”
Trong nền văn học Việt Nam, bài thơ “Nhớ đồng” của Nguyễn Duy là một tác phẩm tiêu biểu khắc họa nỗi nhớ da diết của người lính đối với quê hương. Qua những hình ảnh thơ đầy ấn tượng và cảm xúc chân thành, bài thơ đã để lại trong lòng người đọc một ấn tượng sâu sắc về tình yêu quê hương và nỗi đau mất mát của những người con xa xứ.
Bài thơ mở đầu bằng nỗi nhớ da diết về cánh đồng quê hương:
“Năm tháng xa rồi, nhớ cánh đồng
Bâng khuâng nỗi nhớ buổi hoàng hôn
Nơi anh đứng, nơi em ngồi lặng lẽ
Tình yêu sâu lắng, chẳng nói nên lời”
Những hình ảnh về cánh đồng quê hương, nơi ăm ắp kỷ niệm về tình yêu đôi lứa, giờ đây chỉ còn là nỗi nhớ khắc khoải trong tâm trí người lính. Cảm giác “bâng khuâng” miêu tả tâm trạng man mác buồn của người lính, nhớ về nơi chôn dấu những tháng ngày thanh xuân và mối tình đầu.
Tiếp theo, bài thơ miêu tả nỗi nhớ quê hương qua những hình ảnh quen thuộc:
“Nhớ đôi bờ tre xanh, nhớ giếng nước
Nhớ gốc đa, nhớ lũy tre làng
Nhớ những ngày tát nước đêm trăng
Quê hương ơi! Mấy nhịp cầu ao nhỏ
Nhớ con đò, nhớ bãi cỏ bờ đê”
Những hình ảnh bình dị, gần gũi như đôi bờ tre xanh, giếng nước, gốc đa, lũy tre làng đã gợi lên trong lòng người lính nỗi nhớ da diết về quê hương. Câu thơ “Quê hương ơi!” như một tiếng gọi thiết tha, thể hiện tình yêu thương sâu sắc đối với nơi chôn nhau cắt rốn.
Điệp ngữ “nhớ” được sử dụng liên tiếp nhiều lần trong bài thơ nhấn mạnh nỗi nhớ cháy bỏng của người lính đối với quê hương. Mỗi hình ảnh, mỗi kỷ niệm đều gợi lên những cảm xúc bồi hồi, khiến nỗi nhớ trở nên da diết và nhức nhối.
Đặc biệt, nỗi nhớ quê hương của người lính còn gắn liền với nỗi đau mất mát đồng đội:
“Nhớ đồng đội, nhớ những chiều hành quân
Giữa đèo khuya nguyệt lạnh soi hồn
Nhớ một chiều, anh ngã gục bên đường”
Nỗi đau mất mát đồng đội là nỗi đau day dứt, ám ảnh nhất trong tâm trí người lính. Hình ảnh “ngã gục bên đường” gợi lên sự hy sinh anh dũng của những người con yêu nước, khiến nỗi nhớ quê hương càng thêm chua xót và bi thương.
Bài thơ khép lại với nỗi lòng xốn xang, day dứt của người lính:
“Bao đêm, nằm mơ quê hương
Tỉnh ra, thao thức, nghe dài tiếng súng
Xa quê, vẫn một nỗi nhớ trong lòng”
Mặc dù đã xa quê hương, nhưng nỗi nhớ vẫn luôn âm ỉ cháy trong lòng người lính. Những đêm nằm mơ về quê hương chỉ càng khiến nỗi nhớ thêm da diết. Đối lập với giấc mơ bình yên, hình ảnh “nghe dài tiếng súng” gợi lên sự khốc liệt của chiến tranh, nỗi đau mất mát và sự chia cắt.
Bài thơ “Nhớ đồng” của Nguyễn Duy là một tác phẩm lay động lòng người, khắc họa nỗi nhớ da diết của người lính đối với quê hương. Qua những hình ảnh thơ ấn tượng và cảm xúc chân thành, bài thơ đã để lại trong lòng người đọc một ấn tượng sâu sắc về tình yêu quê hương và nỗi đau mất mát của những người con xa xứ. Tình yêu quê hương trong bài thơ không chỉ là tình yêu đối với những hình ảnh thân thuộc, bình dị mà còn là tình yêu đối với những đồng đội đã hy sinh vì Tổ quốc. Bài thơ là một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của tình yêu quê hương, đồng thời cũng là một lời tri ân đối với những người đã ngã xuống vì sự bình yên của đất nước.