Về thăm mẹ: Biện pháp tu từ trong khổ thơ thứ hai
Trong bài thơ “Về thăm mẹ” của Nguyễn Duy, khổ thơ thứ hai sử dụng một biện pháp tu từ độc đáo và sáng tạo, góp phần sâu sắc vào việc diễn tả tình cảm thiết tha của người con đối với đấng sinh thành:
> Mẹ ơi! Trong lời ăn tiếng nói
> Có cả cuộc đời
> Cha mẹ nuôi con khôn lớn
> Mỗi lời là một chặng đườn
Biện pháp tu từ được sử dụng ở đây là ẩn dụ chuyển đổi cảm giác. Nhà thơ đã khéo léo chuyển từ cảm giác nghe (lời ăn tiếng nói) sang cảm giác trải nghiệm (cuộc đời). Qua đó, những lời nói bình dị của mẹ không còn chỉ là âm thanh nữa mà trở thành cả một thế giới trải nghiệm bao la, chứa đựng biết bao thăng trầm, vui buồn của cuộc sống.
Tác dụng của biện pháp tu từ này là vô cùng to lớn:
* Tăng tính biểu cảm: Nó giúp câu thơ trở nên giàu hình ảnh và xúc cảm hơn, khiến người đọc có thể cảm nhận sâu sắc tình cảm yêu thương, trân trọng của người con đối với mẹ.
* Nhấn mạnh công ơn dưỡng dục của cha mẹ: Qua những “chặng đường” ẩn dụ trong lời nói, nhà thơ nhấn mạnh rằng từng lời cha mẹ dạy bảo, nuôi nấng đều là một bước tiến trên hành trình trưởng thành của người con.
* Tạo chiều sâu cho câu thơ: Biện pháp ẩn dụ giúp mở rộng ý nghĩa của câu thơ, gợi cho người đọc nhiều liên tưởng và suy nghĩ về mối quan hệ gắn bó giữa cha mẹ và con cái.
Nhờ có biện pháp tu từ độc đáo này, khổ thơ thứ hai trong bài “Về thăm mẹ” đã trở thành một lời tri ân và bày tỏ tình thương sâu sắc, thấm đẫm tính nhân văn và khiến người đọc mãi khắc ghi trong lòng.