Trong tuyệt tác “Chinh phụ ngâm”, tác giả đã khéo léo khắc họa nỗi lòng đau thương của người chinh phụ, đặc biệt là trong bốn câu thơ sau:
“(Chàng) đi trọn nước, thiếp ở trọn phòng,
(text{Góp} ) cho (text{đầy}) một (text{giang} ) một (text{sông}).
(text{Chiếc} ) gối (text{hơi} ) mà (text{thâm} ) thiết (text{tưởng} )
(text{Chập} ) chờn (text{với} ) (text{ngủ} ) (text{mãi} ) (text{dài}) (text{dâng}).”
Những dòng thơ trên như một bản nhạc buồn, ngân lên nỗi cô đơn và khắc khoải của người phụ nữ ở nhà chờ chồng. Câu thơ đầu tiên khắc họa sự xa cách về không gian: chàng “trọn nước” còn thiếp “trọn phòng”. Câu thứ hai sử dụng phép ẩn dụ “đầy một giang một sông” để diễn tả nỗi nhớ dâng trào, mênh mông như sông như biển.
Hai câu thơ cuối toát lên nỗi niềm đau đáu của người chinh phụ. Chiếc gối năm xưa giờ chỉ còn là “hơi” thôi, nhưng vẫn khiến nàng “thâm thiết tưởng”. Câu thơ cuối cùng thể hiện sự mơ hồ giữa mơ và thực, khi nỗi nhớ dày đặc khiến nàng “chập chờn với ngủ” và “mãi dài dâng”.
Qua những câu thơ, người đọc cảm nhận được nỗi buồn thương sâu sắc của người chinh phụ. Nỗi nhớ da diết không chỉ khiến nàng cô đơn về thể xác mà cả về tâm hồn. Đoạn thơ vẽ nên một bức tranh đầy bi thương của người phụ nữ phải chờ đợi người chồng nơi chiến trận, nhưng vẫn giữ trọn vẹn một tấm lòng thủy chung và nỗi nhớ khôn nguôi.