Tâm trạng u uất và day dứt của Thúy Kiều trong đoạn trích “Trao duyên”
Trong kiệt tác “Truyện Kiều” bất hủ của Nguyễn Du, đoạn trích “Trao duyên” đã khắc họa một cách tinh tế và lay động tâm trạng u uất và day dứt của Thúy Kiều khi phải trao duyên mình cho em gái Thúy Vân.
U buồn và tuyệt vọng
Đoạn trích mở ra với tâm trạng nặng nề của Kiều khi nàng đối mặt với số phận nghiệt ngã của mình:
“Ngày xuân em hãy còn dài
Xót tình máu mủ thay lời nước non”
Kiều nhận ra rằng mình còn nhiều năm tháng xuân xanh tươi đẹp phía trước, nhưng số phận đã khiến nàng phải hy sinh hạnh phúc của mình cho người khác. Nỗi buồn tủi thấm đẫm trong từng câu chữ, như những giọt nước mắt đang chảy dài trên má nàng.
Day dứt và trăn trở
Trăn trở về mối tình dang dở với Kim Trọng, Kiều đau xót khi phải trao duyên cho em gái:
“Thiếp bén duyên chàng từ thuở trước
Duyên này thì kiếp khác xin chừa”
Nàng vừa day dứt vì chia tay người yêu, vừa trăn trở về tương lai mờ mịt của mối quan hệ này. Nàng lo sợ rằng nếu Kim Trọng biết chuyện, chàng sẽ đau lòng và trách móc nàng.
Hi sinh cao cả
Mặc dù chìm trong buồn tủi, Kiều vẫn chấp nhận hy sinh hạnh phúc của mình để bảo vệ gia đình. Nàng tin rằng hạnh phúc của Thúy Vân sẽ bù đắp cho nỗi khổ đau của nàng:
“Nhị đào thục trái chín cành
Liễu chạnh Hằng Nga thâu trước nguyệt”
Kiều ví mình như một quả đào non chưa kịp chín muồi, bị buộc phải chia lìa với cành. Nỗi đau của nàng còn được so sánh với nỗi đau của Hằng Nga khi phải chịu cảnh chia xa Nguyệt cung.
Luân lý và nghĩa tình
Trong suốt đoạn trích, Kiều luôn đề cao luân lý và tình nghĩa. Nàng không than trách số phận hay trách móc ai, mà chỉ lấy chính sự hy sinh của mình để bảo toàn danh tiết cho gia đình và giữ trọn nghĩa tình với em gái.
“Chị dù thịt nát xương mòn
Ngậm cười chín suối vẫn còn thơm lây”
Dù phải chịu đựng nỗi đau thể xác và tinh thần, Kiều vẫn giữ vững tinh thần lạc quan. Nàng tin rằng sự hy sinh của mình sẽ được đền đáp bằng sự trân trọng và yêu thương của những người thân yêu.
Kết luận
Đoạn trích “Trao duyên” trong “Truyện Kiều” đã khắc họa một cách chân thực và xúc động tâm trạng u uất, day dứt của Thúy Kiều khi phải hy sinh tình yêu và hạnh phúc của mình. Qua lời kể tinh tế và sâu sắc của Nguyễn Du, người đọc không chỉ cảm thông mà còn ngưỡng mộ sự cao cả và đức hy sinh của nàng Kiều, một biểu tượng bất tử của văn học Việt Nam.