Phân tích bốn câu thơ đầu tuyệt tác “Truyện Kiều” của Nguyễn Du
Mở đầu “Truyện Kiều”, Nguyễn Du đã dành bốn câu thơ tuyệt bút để khắc họa vẻ đẹp của chị em Thúy Vân và Thúy Kiều. Những câu thơ này không chỉ là bức chân dung ngoại hình, mà còn ẩn chứa những nét tính cách và số phận đặc trưng của hai nhân vật.
Câu 1: “Đầu lòng hai ả tố nga / Thúy Vân trang trọng mặn mà tính khoan”
Câu thơ đầu tiên giới thiệu về hai chị em Thúy Vân và Thúy Kiều, những người con gái đẹp nổi tiếng. Từ “tố nga” vừa gợi tả nét đẹp trong sáng, vừa ám chỉ gia thế quyền quý của họ.
Thúy Vân được miêu tả là “trang trọng mặn mà”, với vẻ đẹp chín chắn, mực thước và dịu dàng. Tính “khoan” của nàng thể hiện sự đằm thắm, khoan dung, phù hợp với tiêu chuẩn của một người phụ nữ thời xưa.
Câu 2: “Vân xem trang trọng khác vời / Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang”
Câu tiếp theo tập trung khắc họa ngoại hình của riêng Thúy Vân. Nàng sở hữu khuôn mặt tròn đầy như trăng, đôi mắt long lanh và khuôn miệng nhỏ nhắn. Nét ngài thanh tú càng tô điểm thêm cho vẻ đẹp trang nghiêm, đài các của Thúy Vân.
Câu 3: “Hoa cười ngọc thốt đoan trang / Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”
Câu thơ này miêu tả nụ cười, giọng nói và làn da của Thúy Vân. Nàng có nụ cười rạng rỡ như hoa nở, giọng nói ngọt ngào như ngọc. Làn da trắng muốt của nàng khiến mây phải chào thua, tuyết phải nhường chỗ.
Câu 4: “Kiều càng sắc sảo mặn mà / So bề tài sắc lại là phần hơn”
Trong khi Thúy Vân được miêu tả với vẻ đẹp trang trọng, mực thước, thì Thúy Kiều lại có vẻ đẹp sắc sảo và mặn mà hơn. Nàng vừa sở hữu nhan sắc vừa có tài hoa xuất chúng.
Nguyễn Du đã dùng từ “so bề” để so sánh Thúy Kiều với Thúy Vân, nhưng lại không nói rõ nàng “hơn” ở điểm nào. Điều này tạo nên một sự mơ hồ, khiến người đọc tự do tưởng tượng về tài sắc vẹn toàn của Thúy Kiều.
Những câu thơ đầu “Truyện Kiều” của Nguyễn Du không chỉ là bức chân dung ngoại hình tuyệt đẹp của chị em Thúy Vân và Thúy Kiều, mà còn ẩn chứa những ẩn dụ tinh tế về tính cách và số phận của họ. Thúy Vân đại diện cho chuẩn mực đạo đức xã hội truyền thống, trong khi Thúy Kiều lại tượng trưng cho sự vượt trội, tài năng và số phận truân chuyên hơn.