Điểm tương đồng và khác biệt trong hai câu thơ cuối của “Tràng giang” và “Hoàng Hạc lâu”
Trong dòng chảy thi ca Việt Nam, hai bài thơ “Tràng giang” của Huy Cận và “Hoàng Hạc lâu” của Thôi Hiệu đã trở thành những tuyệt tác bất hủ, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc qua bao thế hệ. Bên cạnh những nét riêng biệt, hai câu thơ cuối của hai bài thơ này còn ẩn chứa những điểm tương đồng và khác biệt đáng chú ý.
Điểm tương đồng:
* Cảm xúc cô đơn, buồn thương: Cả hai câu thơ đều thể hiện cảm xúc cô đơn, buồn thương sâu sắc của các nhà thơ. Trong “Tràng giang”, Huy Cận khắc họa không gian “sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp” gợi nên nỗi sầu mênh mông, vô tận. Còn trong “Hoàng Hạc lâu”, Thôi Hiệu cũng dùng hình ảnh “bạch vân thiên tải không quy điểu” để mô tả sự trống trải, cô quạnh trên đỉnh lầu cao.
* Sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ: Cả hai câu thơ đều sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ để bộc lộ nỗi lòng của các nhà thơ. Hình ảnh “sóng” trong “Tràng giang” tượng trưng cho những nỗi ưu tư, trăn trở không có hồi kết. Trong khi đó, hình ảnh “bạch vân” (mây trắng) trong “Hoàng Hạc lâu” ám chỉ sự xa cách, lạc lõng của con người giữa vũ trụ mênh mông.
Điểm khác biệt:
* Không gian và thời gian: Câu thơ cuối của “Tràng giang” tập trung vào không gian mênh mông, vô tận của dòng sông. Ngược lại, câu thơ cuối của “Hoàng Hạc lâu” hướng đến không gian rộng lớn, bao la của vũ trụ. Về thời gian, câu thơ của Huy Cận gợi nhắc đến sự trôi chảy bất tận, còn câu thơ của Thôi Hiệu lại nhấn mạnh yếu tố thời gian vô tận, bất biến.
* Quan điểm sống: Câu thơ của Huy Cận thể hiện quan điểm sống day dứt, trăn trở trước những vấn đề của thời đại. Ngược lại, câu thơ của Thôi Hiệu lại mang một chút thái độ thoát tục, ung dung khi đứng trước sự biến đổi của thế sự.
* Ngôn ngữ biểu đạt: Câu thơ của Huy Cận sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi, tạo nên cảm giác chân thực, day dứt. Trong khi đó, câu thơ của Thôi Hiệu sử dụng ngôn ngữ cô đọng, hàm súc, tạo nên chiều sâu và sự vang vọng về ý nghĩa.
Sự tương đồng và khác biệt trong hai câu thơ cuối của “Tràng giang” và “Hoàng Hạc lâu” phản ánh những nỗi lòng và quan điểm sống khác nhau của các nhà thơ. Những câu thơ này không chỉ là lời khắc họa nỗi buồn cô đơn mà còn là những suy tư sâu sắc về thân phận con người trong dòng chảy thời gian và vũ trụ bao la.