Cảm nhận về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Thu vịnh”
Trong bức họa thơ “Thu vịnh” của Lưu Trọng Lư, nỗi buồn mùa thu ảm đạm đã nhuốm lên tâm hồn nhân vật trữ tình một nỗi cô đơn và phiền muộn sâu sắc.
Ngay từ đầu bài thơ, thiên nhiên đã hiện lên với vẻ đẹp não lòng: “Lá vàng rơi trên lối”. Hình ảnh lá vàng rơi tả tơi gợi lên sự tàn tạ, héo úa của cảnh vật. Gió thu cuốn theo những chiếc lá vàng, tạo nên một bức tranh thiên nhiên buồn thương và hoang vu.
“Cánh chim bay mỏi mệt”. Những cánh chim vốn biểu tượng cho sự tự do và bay bổng, nhưng trong bài thơ, chúng cũng thấm đẫm nỗi buồn. Sự mỏi mệt của những cánh chim gợi lên cảm giác lạc lõng và tuyệt vọng của con người trước thời gian vô tình.
“Mây che kín lối về”. Mây đen kéo đến, che khuất lối về, tượng trưng cho những nỗi buồn và trắc trở mà nhân vật trữ tình phải đối mặt. Lối về ẩn dụ cho con đường tương lai, con đường dẫn đến hạnh phúc và niềm vui, nhưng giờ đây dường như đã bị che khuất, mang đến cảm giác bế tắc và tuyệt vọng.
“Lòng ta như chiếc lá/ Rụng rơi không nói năng”. Hình ảnh chiếc lá rụng cũng được dùng để so sánh với nội tâm của nhân vật trữ tình. Giống như chiếc lá vàng rơi trong gió, tâm hồn con người cũng héo úa, buồn đau và mất phương hướng. Nỗi buồn đến nỗi không thể thốt nên lời, chỉ có thể âm thầm chịu đựng.
“Lặng im nhìn trời đất/ Sầu ngập cả không gian”. Trước sự tàn tạ của thiên nhiên và nỗi buồn của chính mình, nhân vật trữ tình đành bất lực đứng nhìn, lặng im chịu đựng. Cảnh vật xung quanh cũng như nỗi buồn trong lòng con người hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh u ám và bi thương.
Bài thơ khép lại với hình ảnh “Sầu ngập cả không gian”, như một lời khẳng định về nỗi buồn vô tận và dai dẳng, thấm đẫm cả không gian và thời gian. Tâm trạng cô đơn, phiền muộn của nhân vật trữ tình đã được thể hiện một cách sâu sắc và ám ảnh, khiến người đọc không khỏi đồng cảm và chạnh lòng.